زمینه و هدف: به علت تغییرات زیاد کینتیک داروهای ضد تشنج در کودکان، قضاوت در مورد کارآیی فنوباربیتال و فنی توئین وریدی در درمان صرع پایدار مقاوم، نیازمند تعیین سطح خونی داروهای مزبور می باشد. علت انجام این مطالعه، تعیین و مقایسه سطوح سرمی فنوباربیتال و فنی توئین به عنوان دو داروی مهم و شایع به کار رفته در خط اول درمان کودکان مبتلا به صرع پایدار و صرع پایدار مقاوم می باشد. روش بررسی: سطح سرمی فنی توئین و فنوباربیتال در 20 کودک (1 ماهه تا 12 ساله) مبتلا به صرع پایدار مقاوم (کاندید برای دریافت میدازولام) با 20 کودک مبتلا به صرع پایدار مراجعه کننده به بخش اورژانس بیمارستان کودکان دانشکده پزشکی تبریز که از نظر سن، جنس، اتیولوژی، شکل تشنج و مصرف داروهای تشنجی قبلی با یکدیگر جور شده بودند، مقایسه گردید. یافته ها: در بیماران مبتلا به صرع پایدار و صرع پایدار مقاوم میانگین سطح سرمی فنوباربیتال به ترتیب 7/12 ± 03/28 و 78/20 ± 22/37 میکروگرم به ازای هر میلی لیتر و سطح سرمی فنی توئین به ترتیب 80/16 ± 38/30 و 81/14 ± 42/31 میکروگرم به ازای هر میلی لیتر اندازه گیری شد. اختلاف معنی داری بین میانگین سطح سرمی فنوباربیتال (P=0.1) و فنی توئین (P=0.8) در دو گروه فوق وجود نداشت. ارتباط معنی داری بین سطح خونی فنوباربیتال با افزایش سن در گروه صرع پایدار (1/0 =P) و گروه صرع پایدار مقاوم (P=0.8) مشاهده نگردید. برخلاف آن افزایش سطح خونی فنی توئین با افزایش سن در گروه صرع پایدار (P=0.004) و گروه صرع پایدار مقاوم (P=0.1) همراه بود. سطح خونی داروها در هر دو گروه در محدوده درمانی بود. نتیجه گیری: تغییرات بالای فارماکوکینتیک داروهای ضد تشنج در کودکان تفاوتی در سطح خونی داروهای فنی توئین و فنوباربیتال وریدی در دو گروه صرع پایدار و صرع پایدار مقاوم ایجاد نمی کند و مقاوم شدن صرع پایدار شاید به دلیل ماهیت بیماری یا سایر علل ناشناخته است که جهت شناخت آن ها مطالعات دیگری پیشنهاد می شود.

صرع پایدار تشنجی یک اورژانس تهدید کننده حیات در اطفال است. اگرچه عموما، درمان های اولیه با دیازپام، فنی یا فنوباربیتال در عرض 30 تا 60 دقیقه به تشنج خاتمه می دهد، بیماران با صرع پایدار مقاوم نیاز به مداخلات درمانی دیگر دارند. انفوزیون میدازولام ( 0.15 mg/kgبه صورت بولوز داخل وریدی که متعاقبا با دوزµg/kg/min  5-1 ادامه می یافت) برای درمان 15 کودک با صرع پایدار تشنجی مقاوم در مرکز پزشکی کودکان تبریز به کار برده شد. تاریخچه و معاینه بالینی، حین ورود به بیمارستان ثبت گردید. مقادیر الکترولیتها، آنزیم های کبدی، اوره، کراتی نین و گازهای خون شریانی قبل از شروع درمان و 24 ساعت بعد اندازه گیری شد. سی تی اسکن مغز و الکتروآنسفالوگرافی بعد از پایان شدن علایم به عمل آمد. همچنین نمونه خون جهت تعیین سطوح سرمی فنی توئین و فنوباربیتال قبل از شروع میدازولام اخذ گردید. سطح هوشیاری، تعداد تنفس و ضربان قلب در دقیقه، فشار خون، اشباع اکسیژن خون شریانی در طی درمان و مقدار میدازولام و مدت زمان لازم برای کنترل تشنج ثبت گردید. تشنج در 11 بیمار (%73.3) به طور کامل کنترل شد. متوسط زمان لازم برای کنترل تشنجات 27.9 دقیقه و مقدار متوسط میدازولام لازم2.18  µg/kg/min  بود. سطح خونی فنی توئین و فنوباربیتال در هیچ یک از بیماران کمتر از سطح درمانی نبود. در یک بیمار به علت دپرسیون تنفسی و نیاز به تهویه مکانیکی میدازولام قطع گردید. اختلال الکترولیتی و متابولیکی و افت فشار خون در هیچ یک از بیماران به وجود نیامد. انفوزیون میدازولام می تواند یک روش درمانی موثر و نسبتا کم خطر برای درمان صرع پایدار مقاوم باشد.

در طی یک سال، انفوزیون میدازولام برای درمان 15 کودک با صرع پایدار تشنجی مقاوم در بیمارستان مفید به کار برده شد. 10 بیمار صرع پایدار عمومی و 5 بیمار صرع پایدار موضعی داشتند. تمام بیماران قبل از شروع میدازولام، دیازپام، فنوباربیتال و فنی تویین وریدی دریافت می کردند و تشنجهایشان کنترل نشده بود. در ابتدا میدازولام به مقدار  0.15 ml/kgبصورت بولوز، از طریق ورید تزریق می شد و متعاقبا انفوزیون میداوزلام  1-6 μg/kg/minادامه یافت. با این روش تشنج در 90 درصد (9 مورد از 10 مورد) بیماران صرع پایدار عمومی مقاوم و در 40 درصد (2 مورد از 5 مورد) بیماران صرع پایدار موضعی مقاوم، کنترل شد. متوسط زمان لازم برای توقف کامل تشنجات در استاتوس عمومی، حدود یک ساعت و مقدار متوسط میدازولام لازم 3.6 μg/kg/min بود. 2 مورد از این بیماران بعلت افت اشباع اکسیژن لوله گذاری شده و AV برای آنان برقرار گردید. در هیچ مورد از بیماران (استاتوس عمومی یا موضعی) اختلال متابولیکی مشاهده نشد. بنابراین انفوزیون مداوم میدازولام، می تواند یک رویکرد درمانی کاملا موثر و نسبتا بی خطر برای درمان صرع پایداری عمومی مقاوم در کودکان باشد، هر چند که در استاتوس موضعی عملکرد مشابهی ندارد.

مقدمه: صرع پایدار مقاوم یک بیماری تهدید کننده حیات در اطفال است که در آن حرکات تشنجی به داروهای خط اول ضد تشنج پاسخ نمی دهد. این مطالعه برای بررسی عوامل خطر، روشهای درمانی و سرانجام کودکان مبتلا به صرع پایدار مقاوم می باشد.روش بررسی: بیماران مبتلا به صرع پایدار مقاوم بستری شده در بیمارستان کودکان تبریز است که طی سالهای 1381 تا 1384 به صورت آینده نگر از نظر عوامل خطر، روشهای درمانی و سرانجام موقع ترخیص، مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج: از 121 بیمار مبتلا به صرع پایدار، 47 بیمار (38.8%) دچار صرع پایدار مقاوم بودند. شایع ترین اتیولوژی در بیماران مبتلا به صرع پایدار مقاوم سمپتوماتیک حاد (38.8%) بود. تشنج با علت سمپتوماتیک حاد ریسک فاکتور [RR=2.36, (CI95%=1.25-4.44), P=0.006] برای ایجاد صرع پایدار مقاوم بود. 87.2% بیماران مبتلا به صرع پایدار مقاوم با به کار بردن انفوزیون میدازولام درمان شدند. ارتباط معنی دار بین عدم جواب به میدازولام با ایتولوژی (P=0.798) و شکل تشنج (P=0.273) وجود نداشت. سرانجام زودرس در کودکان مبتلا به صرع پایدار مقاوم به طور معنی دار بدتر از کودکان مبتلا به صرع پایدار بود (P=0.0001).نتیجه گیری: صرع پایدار مقاوم در حدود 38% بیماران مبتلا به صرع پایدار رخ می دهد و سبب مورتالیته و ناتوانی بیشتری می گردد. تشنج به علت سمپتوماتیک حاد عامل خطر مهمی برای ایجاد صرع پایدار مقاوم می باشد. به کار بردن انفوزیون میدازولام در درمان صرع پایدار مقاوم در اکثر موارد سبب خاتمه تشنج می گردد.

زمینه و هدف: صرع پایدار یک اورژانس پزشکی با مرگ و میر بالا است. این مطالعه برای بررسی سبب شناسی، روشهای درمانی و سرانجام کوتاه مدت کودکان مبتلا به صرع پایدار بود.روش بررسی: بیماران مبتلا به صرع پایدار مراجعه کننده به بخش اورژانس بیمارستان کودکان تبریز بین سالهای 1381 تا 1384 از نظر سبب شناسی، شکل تشنج، روشهای درمانی و سرانجام موقع ترخیص مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: از 123 بیمار مبتلا به صرع پایدار، 50 بیمار (40.7%) دچار صرع پایدار مقاوم و 73 بیمار (59.3%) دچار صرع پایدار غیرمقاوم بودند. شایعترین سبب شناسی در بیماران مبتلا به صرع پایدار، به ترتیب تشنج تبدار طول کشیده (40.7%)، علامت دار دور (28.4%)، علامت دار حاد (16.2%) و بدون علت (14.6%) بود. ارتباط معنی دار بین سبب شناسی و سن وجود داشت (p=0.007). شایعترین شکل تشنج بصورت عمومی در 70.7% بیماران بود. میانه مدت صرع پایدار (25، 146-37) 60 دقیقه بود. در 28 بیمار (22.7%) دیازپام به همراه فنی تویین و یا فنوباربیتال بکار رفته بود. در 40 بیمار (32.5%) دیازپام به همراه فنی تویین و همچنین فنوباربیتال و در 50 بیمار (40.7%) میدازولام نیز کاربرد پیدا کرده بود. در 4 بیمار (3.25%) تیوپنتال به کار رفته بود. با کاربرد میدازولام تشنج در 82% بیماران مبتلا به صرع پایدار مقاوم کنترل گردید. 85.9% بیماران برگشت به وضعیت قبل از صرع پایدار داشتند. 8.26% فوت نمودند و در 5.7% سکل جدید عصبی بعد از صرع ایجاد شد. سرانجام بیماران ارتباط معنی دار با سبب شناسی داشت (p<0.001). کمترین مرگ و میر و معلولیت در تشنج تب دار طول کشیده (4%) و بیشترین در بیماران علامت دار حاد با (45%) بود.نتیجه گیری: تشنج تب دار طول کشیده شایعترین سبب شناسی صرع پایدار بود. بیشترین مرگ و میر در بیماران با سبب شناسی علامت دار حاد بود. به کار بردن انفوزیون میدازولام در درمان صرع پایدار مقاوم در اکثر موارد سبب خاتمه تشنج می گردید.

زمینه و اهداف: صرع پایدار یک بیماری تهدیدکننده حیات در اطفال است و این وضعیت بحرانی ممکن است برای یک بیمار تکرار شود. هدف از این مطالعه بررسی عوامل خطر ایجاد صرع پایدار راجعه در کودکان می باشد. روش بررسی: کودکان با سن بیشتر از 1 ماه مبتلا به صرع پایدار مراجعه کننده به بیمارستان کودکان تبریز، از نظر سن، جنس، علل، نوع تشنج، مقاوم بودن صرع پایدار و تکرار تشنج پایدار، تحت بررسی قرار گرفتند. یافته ها: از 83 بیمار مبتلا به صرع پایدار 8 بیمار (%9.63) دچار صرع پایدار راجعه گردیدند. میانگین سنی بیماران مبتلا به صرع پایدار راجعه و غیر راجعه بترتیب 67±57.16 ماه و 45.56±44.49 ماه بود. شایعترین علت در بیماران مبتلا به صرع پایدار راجعه بترتیب علامت دار حاد (%50)، علامت دار دور و ناشناخته هر یک %25 بود. خطر صرع پایدار راجعه در گروه علامت دار حاد %17.4 بود. صرع پایدار راجعه در %10 بیماران با تشنج تونیک - کلونیک ژنرالیزه و در %17.4 بیمارانی که بروز اولین حمله صرع پایدار بصورت صرع پایدار مقاوم بود رخ داد. اختلاف معنی داری از نظر سن، جنس، علت، شکل تشنج و مقاوم بودن تشنج پایدار بعنوان اولین تظاهر در دو گروه مبتلایان به صرع پایدار راجعه و غیر راجعه وجود نداشت. نتیجه گیری: عود صرع پایدار در %10 بیماران ما در طول یکسال بررسی دیده شد. خطر تکرار صرع پایدار در گروه علامت دار حاد، در بیماران دچار تشنج ژنرالیزه و در بیماران دچار صرع پایدار مقاوم بیشتر است ولی از نظر آماری معنی دار نمی باشد.

زمینه و هدف: استاتوس اپی لپتیکوس یا صرع پایدار وضعیتی اورژانس برای نورولوژیست ها و پزشکان بخش مراقبت های ویژه است. زیرا ناشی از عوامل تهدید کننده موضعی یا ژنرالیزه مغزی بوه و با مرگ و میر بالایی همراه است. هدف این مطالعه تعیین علت صرع پایدار، علت مرگ و تعیین تاثیر عوارض جانبی بر مرگ و میر آن بود.روش بررسی: در این مطالعه 176 بیماری که به علت صرع پایدار طی 15 سال (83-1369) در ICU اعصاب بیمارستان امام خمینی تبریز بستری بودند، بررسی شدند. از بین آنها مواردی که فوت کرده بودند، استخراج و برای هر کدام پرسشنامه های مخصوص تکمیل و از نظر سن، جنس، علت، نوع تشنج، طول مدت و عوارض تاثیرگذار بر مرگ و میر صرع پایدار بررسی شدند. مقادیر به دست آمده با استفاده از نرم افزار spss-12 و روش های آماری توصیفی و آزمون کای اسکویر تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: در این مطالعه میزان مرگ 35.2 درصد بود. در جنس مونث، صرع پایدار بیش از یک ساعت، در نوع تونیک- کلونیک و در گروه سنی بالای 60 سال بیشترین بود. عدم مصرف و یا مصرف ناکافی داروهای ضد صرع شایع ترین علت اپی لپسی (26 درصد) و پنومونی آسپیراتیو شایع ترین عارضه تاثیرگذار بر مورتالیته (48 درصد) بود. 26 درصد از موارد مورتالیته سابقه تشنج و 4 درصد سابقه قبلی استاتوس اپی لپتیکوس (SE) را داشتند. شایع ترین عارضه تاثیرگذار بر مرگ زود هنگام بیماران، عفونت های ریوی بود.نتیجه گیری: در این مطالعه، میزان مرگ بیشتر از سایر مطالعات بود که به دلیل عدم مراجعه به موقع بیماران به مراکز درمانی و آشنایی ناکافی کارکنان با نحوه برخورد صحیح با این بیماری می باشد. عدم مصرف و یا مصرف ناکافی داروهای ضد صرع شایع ترین علت اپی لپسی است.

بیماری صرع، سومین اختلال نورولوژیک از نظر شیوع است که بیش از70 میلیون نفر از مردم جهان(در حدود1%) به آن مبتلا هستند (1). صرع (Epilepsy)، مجموعه ای از اختلالات نورولوژیک مزمن با علائم ناهمگون است که حملات تشنجیِ خودبخودیِ عود کننده و مکرر مشخصه مهم آن است. تشنج (Seizure)، به علائم یا نشانه های گذرائی گفته می شود که در نتیجة افزایش فعالیت غیرمعمول و هم زمان، در نورون های بخشی از مغز رخ می دهد (1و2). تشنج، تا زمانی که به حالت مزمن تبدیل نشود، صرع نامیده نمی شود (2). ساز وکار ایجاد و توسعه صرع، تا امروز به خوبی شناخته نشده است. صرع‍, زائی (Epileptogenesis) به شکل پذیری (Plasticity) پیچیده مغز گفته می شود که به دنبال جراحت و خونریزی در مغز ایجاد می شود. به دنبال این تغییرات در مغز سالم، تشنج های مکرر ایجاد می شود (9). صرع زائی، فرایندی آرام است، که چند ماه تا بروز تشنج های خودبخودی طول می کشد (10). با استفاده از مطالعات بالینی بر روی انسان، به تنهائی، نمی توان سازوکار های پیچیده، صرع زائی و تشنج را شناسائی کرد. لذا، استفاده از مدل های جانوری مناسب، ضروری به نظر می رسد (5). در این مقاله سعی می شود، ضمن معرفی انواع صرع، فرایند صرع زائی و سازوکار ایجاد صرع مورد بررسی قرار گیرد.

زمینه و هدف: تشنــج پایدار، شایع تریــن اورژانــس اعصاب کودکان می باشــد که شدت و عوارض آن، طیف وسیعی را در بر می گیرد. بیمارانی که به بخش مراقبت های ویژه کودکان منتقل می شوند، عموما در شدیدترین قسمت این طیف واقع هستند. بنابراین اطلاعات بدست آمده از بیماران بستری در این بخشها، می تواند رهنمودهایی را بدست دهد که به کمک آنها بتوان استراتژی های مناسبی را جهت کاهش شدت و عوارض تشنج پایدار یافت. هدف از این مطالعه، بررسی اتیولوژی و عوامل تاثیرگذار بر وقوع تشنج پایدار، سیر بیماری و مرگ و میر ناشی از آن در بیماران بستری شده در بخش مراقبت های ویژه کودکان بود. روش بررسی: در یک مطالعه مقطعی- توصیفی گذشته نگر، پرونده های 134 کودک (یک ماهه تا 12 ساله) که با تشخیص تشنج پایدار (Status epilepticus) در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان حضرت رسول اکرم (ص) بستری شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. سن، اتیولوژی تشنج پایدار، عوامل تاثیر گذار بر بروز تشنج پایدار (از قبیل وجود آبنورمالیته قبلی عصبی) و سیر آن و همچنین مورتالیته این کودکان تعیین گردید. برای تعیین متغیرهای کمی، از میانگین ± انحراف معیار و متغیرهای کیفی، از آنالیز آماری 2c (کای دو) استفاده شد.یافته ها: میانگین سنی بیماران، 40.8±40.5 ماه بود. شایع ترین سن بروز تشنج پایدار، زیر 2 سال بود و 45% از کل کودکان، در این رده سنی قرار داشتند. از تعداد 134 کودک، 115 نفر (85%) با اولین حمله تشنج پایدار و 19 نفر (15%)، با عود تشنج پایدار بستری شده بودند. گروه علامتدار حاد (Acute symptomatic) با 37 بیمار (27.7%)، شایع ترین اتیولوژی و گروه آنسفالوپاتی پیشرونده با 10 نفر (7.7%)، کمترین عامل زمینه ای برای بروز تشنج پایدار را تشکیل می دادند. 42 کودک (31.3%) دچار تشنج پایدار مقاوم (Refractory status epilepticus) بودند. 40.3% (54.134) از کل کودکان مبتلا به تشنج پایدار، از نظر عصبی قبل از حمله تشنــج غیر طبیعــی بوده اند، که ایــن نشانگــر ارتباط معنی داری (P<0.01) بین معاینه عصبی غیر طبیعی قبل از حمله و وقوع تشنج پایدار می باشد. همچنین ارتباط معنی داری (P<0.001) بین بالا رفتن سن کودک و بروز تشنج پایدار در زمینه معاینه عصبی غیر طبیعی وجود داشت. 25 نفر (%18.6) از 134 بیمار مبتلا به تشنج، فوت نمودند. 12 نفر (%50) از این عده به گروه علامتدار حاد (Acute symptomatic)، 10 نفر (%38.4) به گروه علامت دار مزمن (Remote symptomatic)، دو نفر (%7.6) به گروه ایدیوپایتک و تنها یک نفر (%3.8) به گروه تب و تشنج پایدار تعلق داشتند.نتیجه گیری: کودکان زیر 2 سال بیش ترین تعداد را در بین رده های سنی مورد مطالعه داشتند. نوع علامتدار حاد و مزمن شایع ترین اتیولوژی تشنج پایدار را در کودکان مورد مطالعه تشکیل می دادند. در کودکانی که دچار آبنورمالیته قلبی سیستم عصبی بودند، احتمال وقوع تشنج پایدار بیش تر بود و بیش ترین تعداد مرگ و میر مربوط به گروه علامتدار حاد بود.